Poradnik

Zodiak tropikalny a gwiazdozbiory: skąd różnica

Znak zodiaku to nie to samo co gwiazdozbiór. Wyjaśniamy różnicę i rolę precesji.

Czy Słońce jest w gwiazdozbiorze swojego znaku?

Zwykle nie. Gdy ktoś mówi „jestem spod znaku Barana”, Słońce znajdowało się w dniu jego urodzin w znaku Barana, ale na tle gwiazd stało najczęściej w gwiazdozbiorze Ryb. To nie błąd, tylko skutek tego, że znak zodiaku i gwiazdozbiór to dwie różne rzeczy.

Zodiak tropikalny

Zachodnia astrologia używa zodiaku tropikalnego. Dzieli on ekliptykę, czyli pozorną drogę Słońca po niebie, na dwanaście równych odcinków po 30 stopni. Początkiem jest punkt równonocy wiosennej, czyli miejsce, w którym Słońce przechodzi 20 lub 21 marca przez równik niebieski. Ten punkt nazywamy zerem stopni Barana. Zodiak tropikalny jest więc związany z porami roku, a nie z gwiazdami.

Gwiazdozbiory

Gwiazdozbiory to obszary nieba o nierównej wielkości, wyznaczone w 1930 roku przez Międzynarodową Unię Astronomiczną. Słońce przechodzi w ciągu roku przez trzynaście z nich, a nie przez dwanaście: poza dwunastoma klasycznymi jest to jeszcze Wężownik, w którym Słońce przebywa mniej więcej od końca listopada do połowy grudnia.

Dlaczego dziś się rozjechały

Oś obrotu Ziemi zatacza powolny krąg, w efekcie punkt równonocy wiosennej przesuwa się wśród gwiazd o około jeden stopień na siedemdziesiąt dwa lata. To zjawisko nazywamy precesją. Gdy wprowadzano zodiak tropikalny, znak Barana i gwiazdozbiór Barana mniej więcej się pokrywały. Dziś różnica wynosi około 24 stopni, czyli prawie jeden znak, i stale rośnie. Dlatego punkt równonocy wiosennej leży dziś w gwiazdozbiorze Ryb.

Zodiak syderyczny

Część tradycji, zwłaszcza indyjska astrologia wedyjska, używa zodiaku syderycznego, który jest zakotwiczony w gwiazdach i uwzględnia wspomniane przesunięcie (poprawkę nazywa się ayanamsą). W nim wiele osób ma znak sąsiedni względem zodiaku tropikalnego. Obie metody są konwencjami, a nie opisami natury, więc nie ma jednej „prawdziwej”.

Na Gwiazdoskopie używamy zodiaku tropikalnego, a pozycje planet liczymy astronomicznie. Sprawdź swój znak i zobacz też hasło w słowniku.